Tırnak Mantarı

tırnak mantarı

Onikomikoz, tıbbi literatürde tırnak mantarı olarak bilinen ve genellikle dermatofitler ile küf mantarı türleri tarafından sebep edilen bir enfeksiyon türüdür. Bu durum, özellikle tırnakların veya tırnak diplerinin bu mantarlar tarafından enfekte edilmesiyle meydana gelir. Mantarın bulaşma yolu genelde kırık tırnaklar veya tırnak ile deri arasında oluşan küçük yaralar ve kesikler üzerinden gerçekleşir. Tırnak mantarı, hem estetik olarak rahatsız edici bir görüntüye sebep olur hem de zamanla ağrıya ve tırnakta deformasyona yol açtığı biliniyor.

Tırnaklar, normal şartlar altında sert bir yapıya sahip olduğu için, mantarın bu alanda yerleşmesi ve çoğalması enfeksiyonun tedavisini zorlaştırır. Dolayısıyla, onikomikoz, hem tedavisi hem de önlenmesi konusunda özen gerektiren bir sağlık sorunudur. Bu tür bir enfeksiyonun gelişimine zemin hazırlayan faktörler arasında yüksek nem oranına sahip ortamlar, sıkı ve hava almayan ayakkabılar giymek, ortak kullanım alanlarında çıplak ayakla dolaşmak gibi etkenler bulunur. Bu sebeple, tırnak mantarının önlenmesi ve tedavisi, kişisel hijyen kurallarına dikkat etmek ve risk faktörlerini minimize etmekle başlar.

Tırnak Mantarı Nedir?

Tırnak mantarı, tıbbi adıyla onikomikoz, çeşitli mantar türlerinin neden olduğu yaygın bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu enfeksiyonun arkasında genellikle dermofitler, dermatofit olmayan küf türleri ve mayalar bulunur. Bunlar arasında en sık rastlanan maya türü Candida’dır. Hastalık, tırnak üzerinde veya tırnak ucunda beliren küçük lekelerle kendini göstermeye başlar. Eğer erken evrede müdahale edilmezse, zamanla tırnakta ciddi değişikliklere yol açma olasılığı da vardır.

Bunlar arasında tırnağın şeklinde bozukluklar, renk değişiklikleri, kalınlaşma, hoş olmayan koku ve kırılganlık artışı sayılabilir. Hastalığın başlangıç aşamaları ağrısız ilerlerken, enfeksiyonun ilerlemesi ile birlikte tırnakta ve çevresinde ciddi ağrılar meydana gelir. Bu durumlar, enfeksiyonun kontrol altına alınabilmesi için bazen cerrahi müdahaleyi gerektirir.

Tırnak Mantarı Neden Olur?

Tırnak mantarı, tırnakları etkileyen ve çeşitli mantar türlerinin neden olduğu bir enfeksiyon türüdür. Temel olarak, tırnak mantarının oluşumuna neden olan faktörler, mantarın tırnak veya tırnak yatağına kolayca nüfuz edebilmesi için uygun koşulların oluşmasıdır. Bu koşullar arasında aşağıda verildiği gibidir:

  • Mantarlar, nemli ve ılık ortamlarda gelişirler. Dolayısıyla, ayakların uzun süre ıslak veya nemli kalmaları (örneğin, terli ayakkabılar veya çoraplar içinde) mantar enfeksiyonu riskini artırır.
  • Ayakların hava almadan, özellikle de nemli koşullarda sıkı ayakkabılar içinde kalması, mantarın gelişimi için uygun bir ortam oluşturur.
  • Spor salonları, yüzme havuzları, duşlar gibi ortak kullanım alanları mantar sporumlarının bulaşması için riskli alanlardır. Çıplak ayakla bu alanlarda dolaşmak, enfeksiyon kapma riskini artırır.
  • Ayakların ve tırnakların düzenli olarak temizlenmemesi ve kurulanmaması, mantar enfeksiyonu riskini artırır.
  • Tırnaklarda veya tırnak yatağında oluşan küçük yaralar ya da çatlaklar, mantarların deri altına kolayca sızmasına ve enfeksiyon oluşturmasına olanak tanır.
  • Tırnak mantarı olan bir kişiyle doğrudan temas, enfeksiyonun bulaşmasına yol açar.
  • Diyabet, dolaşım bozuklukları gibi sağlık sorunları olan veya bağışıklık sistemi zayıf kişiler, tırnak mantarı enfeksiyonuna karşı daha savunmasızdır.
  • Yaş ilerledikçe tırnakların büyüme hızı yavaşlar ve tırnaklar daha kolay enfekte olur. Bu nedenle, yaşlı kişiler tırnak mantarı için daha yüksek risk altındadır.
tırnak mantarı

Tırnak Mantarı Belirtileri Nelerdir?

Tırnak mantarı, çeşitli belirtilerle kendini gösteren ve tedavi edilmediği takdirde ciddi rahatsızlıklara yol açabilen bir enfeksiyon türüdür. Tırnak mantarı belirtileri genellikle enfeksiyonun ilerleme derecesine ve mantarın türüne bağlı olarak değişiklik gösterir. Ancak, bu sağlık sorununun en yaygın belirtileri aşağıda verildiği gibidir:

  • Renk Değişikliği: Enfekte olan tırnaklarda beyaz, sarı, kahverengi veya siyah gibi farklı renklerde lekeler veya çizgiler görülmesi, tırnak mantarının tipik belirtilerindendir. Bu renk değişiklikleri, mantarın tırnak plakası içindeki yayılımını ve yoğunluğunu yansıtır.
  • Tırnak Kalınlaşması: Tırnak mantarı, tırnakların normalden daha kalın hale gelmesine neden olur. Bu kalınlaşma, tırnağın düzgün bir şekilde kesilmesini veya şekillendirilmesini zorlaştırır ve ayakkabı giyildiğinde rahatsızlığa yol açar.
  • Kırılganlık ve Kolay Kırılma: Mantar enfeksiyonunun etkilediği tırnaklar, kırılgan hale gelir ve normalden daha kolay kıırlır. Bu durum, günlük aktiviteler sırasında tırnağın zarar görmesine neden olur.
  • Pürüzlü ve Çukurlu Yüzey: Tırnak yüzeyinde pürüzler, çukurlar veya düzensizlikler gözlenir. Bu yapısal değişiklikler, tırnağın pürüzsüz ve sağlıklı görünümünü bozar.
  • Yavaş Büyüme: Tırnak mantarı, tırnağın normal büyüme hızını yavaşlatabilir. Bu, özellikle enfeksiyonun şiddetli olduğu durumlarda daha belirgin hale gelir.
  • Tırnak Plağının Ayrılması: İlerleyen vakalarda, tırnak plağı altındaki mantar enfeksiyonu nedeniyle tırnak, tırnak yatağından ayrılabilir. Bu durum, enfeksiyonun daha da kötüleşmesine ve tedavinin zorlaşmasına yol açar.
  • Ağrı: Tırnak mantarı olan bireylerde, tırnak veya çevresinde ağrı meydana gelir. Özellikle enfeksiyon ilerledikçe ve tırnak yapısında ciddi değişiklikler oluştuğunda, bu ağrı daha da şiddetlenir.


Tırnak mantarı belirtileri, enfeksiyonun erken teşhis ve tedavi edilmesi için önemli ipuçları sağlar. Bu belirtiler fark edildiğinde, zaman kaybetmeden bir podolog’a başvurulması, enfeksiyonun daha ciddi komplikasyonlara yol açmasının önüne geçer. Uygulanacak olan tedavi yöntemleri Modern Ayak Sağlığı tarafından titizlikle uygulanır.

Tırnak Mantarı Teşhisi Nasıl Yapılır?

Tırnak mantarı şüphesi taşıyan kişilerin, doğru teşhis ve etkili tedavi yöntemlerinin belirlenmesi için podolog ile görüşmeleri tavsiye edilir. Genellikle hastanın tırnaklarında meydana gelen değişikliklerin, bir podolog tarafından dikkatli bir şekilde incelenmesiyle başlar. Podolog, tırnaklarda görülen renk değişiklikleri, şekil bozuklukları, kalınlaşma, kırılganlık veya ağrı gibi tırnak mantarı enfeksiyonunun tipik belirtilerini değerlendirir. Bu, enfeksiyonun varlığının ve yaygınlığının belirlenmesinde ilk adımı oluşturur.

tırnak mantarı

Tırnak Mantarının Bulaşması Nasıl Önlenebilir?

Tırnak mantarı, kişilerin temas ettiği yüzeyler üzerinde bulunan mantar sporlarının bulaşmasıyla yayılır. Bu nedenle, tırnak mantarının bulaşmasını önlemek için alınabilecek önlemler, kişisel hijyen kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalmayı gerektirir. Tırnak mantarı bulaşmasını önleyici etkin yöntemler arasında şunlar yer alır:

  • Tırnak ve çevresinin temiz, kuru ve bakımlı tutulması, mantar sporlarının üremesi için uygun ortamların oluşumunu engeller. Ellerin ve ayakların düzenli olarak yıkanması ve özellikle yüzme, duş alma veya terleme sonrası dikkatlice kurulanması, mantar bulaşmasının önlenmesinde kritik önem taşır.
  • Tırnakların düz bir şekilde kesilmesi ve kalınlaşmış tırnakların özel tırnak törpüleri ile düzenli olarak inceltilmesi, mantar enfeksiyonu riskini azaltır. Tırnakların aşırı uzamasına izin vermek veya tırnakları uygun şekilde törpülememek, mantar oluşumuna zemin hazırlar.
  • Tırnak makası, törpü gibi kişisel bakım aletlerinin her kullanımdan sonra alkol bazlı bir dezenfektan ile temizlenmesi, mantar sporlarının bulaşmasını önler.
  • Gün boyu nemli kalan ayaklar, mantar enfeksiyonları için uygun bir üreme ortamı oluşturur. Bu nedenle, teri emen doğal liflerden yapılmış çoraplar giymek ve sık sık değiştirmek önemli bir konudur. Aynı şekilde, hava alabilen malzemelerden üretilmiş ayakkabılar kullanmak, ayakların nefes almasını sağlayarak mantar oluşumunu önler.
  • Spor salonları, yüzme havuzları ve duş alanları gibi ortak kullanım mekanlarında çıplak ayakla dolaşmaktan kaçınmak ve su geçirmez terlikler giymek, tırnak mantarı bulaşmasını engellemeye yardımcı olur.


Bu önlemler, tırnak mantarı riskini azaltmanın yanı sıra, genel ayak sağlığının korunmasına da katkıda bulunur. Tırnak mantarıyla mücadelede kişisel hijyen ve düzenli bakım, enfeksiyonun bulaşmasını önlemenin ve sağlıklı tırnaklara sahip olmanın anahtarlarıdır.

Tırnak Mantarı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tırnak mantarı, tırnakların veya tırnak yatağının mantar enfeksiyonudur. Genellikle tırnakların renginde değişiklikler, kalınlaşma, çatlama veya pul pul dökülme gibi belirtilerle kendini gösterir.

  1. Tırnak mantarı, mantar sporlarının tırnaklara veya tırnak yataklarına girmesiyle oluşur. Bu genellikle nemli, sıcak ortamlarda (örneğin, terlikler, spor salonu soyunma odaları) veya hijyenik olmayan ortamlarda (örneğin, kamuya açık duşlar) gerçekleşir.

  1. Tırnak mantarının belirtileri şunları içerebilir: tırnak renginde değişiklikler (sarı, beyaz veya kahverengi), tırnak kalınlaşması, tırnak çatlaması, tırnak yatağında ağrı veya kaşıntı, tırnak altında bir koku veya tırnağın pullanması.

  1. Tırnak mantarı tedavisi için birçok seçenek vardır. Bunlar arasında topikal ilaçlar (krem veya losyonlar), oral antifungal ilaçlar, tırnağın cerrahi olarak çıkarılması, lazer tedavisi ve evde uygulanabilecek doğal tedavi yöntemleri bulunur. Tedaviye erken başlanması önemlidir çünkü tırnak mantarı ilerledikçe daha zor tedavi edilebilir.

  1. Tırnak mantarından korunmak için şu önlemleri alabilirsiniz: ayaklarınızı temiz ve kuru tutmak, uygun ayakkabılar giymek (nemli ortamlarda hava almayan ayakkabılardan kaçınmak), ayak tırnaklarını düzenli olarak kesmek ve bakım yapmak, hijyenik olmayan ortamlardan kaçınmak.